तेहरान । इरानले अमेरिकी सैन्य आक्रमणको प्रत्युत्तरस्वरूप रणनीतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिने हर्मुज जलडमरूमध्य (स्ट्रेट अफ हर्मुज) पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको घोषणा गरेको छ। इरानी सैन्य मुख्यालयले जारी गरेको वक्तव्यमा उक्त जलमार्गबाट आवतजावत गर्ने कुनै पनि जहाजलाई निशाना बनाइने चेतावनीसमेत दिइएको छ।

इरानको शीर्ष संयुक्त सैन्य कमाण्ड तथा इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) ले क्षेत्रीय सुरक्षाको अवस्था बिग्रिएको भन्दै तेल ट्यांकरसहित सबै प्रकारका जहाजका लागि जलमार्ग बन्द गरिएको जनाएको छ।

हर्मुज जलडमरूमध्य विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख केन्द्र मानिन्छ। फारसको खाडीबाट विश्व बजारतर्फ निर्यात हुने ठूलो परिमाणको कच्चा तेल र तरल प्राकृतिक ग्यास यही मार्ग हुँदै ओसारपसार हुने गर्दछ। साउदी अरेबिया, इराक, कुवेत, संयुक्त अरब इमिरेट्स र कतारजस्ता प्रमुख ऊर्जा उत्पादक राष्ट्रहरू यस मार्गमा निर्भर छन्।

घोषणापछि अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा तत्काल प्रभाव देखिएको छ। ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ भने ऊर्जा बजारमा थप मूल्यवृद्धिको जोखिम बढेको विश्लेषण गरिएको छ। केही विश्लेषकहरूले आपूर्ति अवरुद्ध भए मूल्य अझ तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने बताएका छन्।

यद्यपि, अमेरिकाले भने जलमार्ग पूर्ण रूपमा ठप्प भएको दाबी अस्वीकार गर्दै केही व्यावसायिक जहाजहरू अझै आवतजावत गरिरहेको जनाएको छ। हर्मुज क्षेत्रमा वास्तविक अवस्था र जहाज आवागमनको स्तरबारे फरक–फरक दाबीहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्।

यस घटनाले भारत, चीन, जापान, दक्षिण कोरियालगायत ऊर्जा आयातमा निर्भर देशहरूलाई प्रत्यक्ष असर पार्न सक्ने देखिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धनको मूल्य बढेमा नेपालमा समेत पेट्रोल, डिजेल र खाना पकाउने ग्यासको मूल्यमा दबाब पर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

अमेरिका–इरान तनाव चर्किंदै जाँदा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले तत्काल संवाद र कूटनीतिक समाधान खोज्न आह्वान गरिरहेको छ।