काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले निजी क्षेत्रले वैधानिक रूपमा गरेको लगानी, सिर्जना गरेको सम्पत्ति र आर्जन गरेको नाफाको सुरक्षा गर्नु सरकारको प्रमुख दायित्व भएको बताएका छन्। निजी क्षेत्रलाई शङ्काको दृष्टिले नभई आर्थिक विकासको साझेदारका रूपमा अघि बढाउनुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्।

अर्थ मन्त्रालयमा आयोजित छलफलमा नेपालमा लगानी गरिरहेका २० बहुराष्ट्रिय कम्पनीका सञ्चालक तथा प्रतिनिधिसँग संवाद गर्दै अर्थमन्त्री वाग्लेले सरकार र निजी क्षेत्रबीच विश्वासको वातावरण निर्माण नगरी मुलुकमा ठूलो लगानी आकर्षित गर्न नसकिने स्पष्ट पारे।

आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट कार्यान्वयनसम्बन्धी छलफल शृङ्खलाअन्तर्गत आयोजित कार्यक्रममा सूर्य नेपाल, एनसेल आजियाटा, आरती स्ट्राइप्स, गोर्खा ब्रुअरी, हिमालय एयरलाइन्स, होङ्सी सिमेन्ट, डाबर नेपाल, युनिलिभर नेपाल, एसियन पेन्ट्स, बोटलर्स नेपाल, वरुण बेभरेजलगायत ठूला बहुराष्ट्रिय कम्पनीका प्रतिनिधिको सहभागिता थियो।

छलफलका क्रममा अर्थमन्त्री वाग्लेले बजेटले निजी क्षेत्रलाई उपलब्ध गराएका सुविधा, व्यवसाय सञ्चालनका क्रममा देखिएका समस्या, लगानी विस्तार, रोजगारी सिर्जना तथा नाफालाई पुनःलगानीमा लैजान सरकारले गर्नुपर्ने सहजीकरणबारे प्रतिनिधिहरूबाट सुझाव मागेका थिए। उनले समस्या तथा सुझाव लिखित रूपमा समेत उपलब्ध गराउन आग्रह गरे।

निजी क्षेत्रलाई विकासको सहयात्री बनाउने नीति

अर्थमन्त्री वाग्लेले बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू केवल व्यवसाय सञ्चालन गर्ने संस्था मात्र नभई मुलुकका ठूला करदाता, रोजगारदाता र लगानीकर्ताका रूपमा राष्ट्र निर्माणका महत्वपूर्ण साझेदार भएको बताए।

‘तपाईंहरू केवल सफल व्यवसायी वा कम्पनीका प्रतिनिधि मात्र होइन, नेपालका सबैभन्दा ठूलो करदाता, सबैभन्दा ठूलो रोजगारदाता, सबैभन्दा ठूलो लगानीकर्ता र राष्ट्र निर्माणका अग्रणी साझेदार हुनुहुन्छ,’ उनले भने।

नेपालको आर्थिक रूपान्तरण कुनै एक मन्त्रालय, नीति वा सरकारी निकायको प्रयासबाट मात्र सम्भव नहुने भन्दै वाग्लेले सरकार र निजी क्षेत्रले संयुक्त रूपमा यसको नेतृत्व गर्नुपर्ने बताए।

पछिल्लो समय उद्योगी–व्यवसायी, वाणिज्य बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा नेपाल राष्ट्र बैंकको नेतृत्वसँग भएका छलफलबाट पनि आर्थिक विकासका लागि सरकार र निजी क्षेत्रबीचको सहकार्य अपरिहार्य रहेको निष्कर्ष निस्किएको उनले बताए।

कर बढाउनेभन्दा अर्थतन्त्र विस्तारमा जोड

अर्थमन्त्रीले सरकारको प्राथमिकता केवल कर संकलन बढाउनु नभई उत्पादन, लगानी, नाफा र पुनःलगानीको चक्रलाई तीव्र बनाउनु रहेको स्पष्ट पारे।

उनका अनुसार उद्योगले नाफा कमाउँछ, नाफा पुनःलगानी हुन्छ, पुनःलगानीबाट उत्पादन विस्तार हुन्छ। उत्पादन बढेपछि रोजगारी सिर्जना हुन्छ, रोजगारीसँगै नागरिकको आम्दानी बढ्छ र बजार विस्तार हुन्छ। अन्ततः आर्थिक गतिविधि विस्तार हुँदा राज्यको राजस्वसमेत बढ्छ।

यस अर्थमा सरकार र निजी क्षेत्रबीचको सम्बन्ध एक पक्षको सफलतामा अर्को पक्षको असफलता निर्भर रहने प्रकृतिको नभएको उनले बताए। बरु दुवै पक्षको सफलता एकअर्कासँग प्रत्यक्ष जोडिएको उनको भनाइ थियो।

लगानीको सुरक्षाले मात्रै बढ्छ विश्वास

नेपालमा स्वदेशी तथा विदेशी लगानी बढाउन लगानीकर्ताले आफ्नो सम्पत्ति सुरक्षित रहेको, नियम तथा कानुन स्थिर रहेको र कर प्रणाली पूर्वानुमानयोग्य रहेको अनुभूति गर्नुपर्ने अर्थमन्त्री वाग्लेको धारणा छ।

‘उद्यमीले आफ्नो सम्पत्ति सुरक्षित छ, नियम स्थिर छन्, कर प्रणाली पूर्वानुमानयुक्त छ र राज्य आफ्नो साझेदारका रूपमा उभिएको छ भन्ने विश्वास गर्न सक्नुपर्छ,’ उनले भने।

लगानीकर्तामा यस्तो विश्वास सिर्जना गर्न नसकिए ठूलो लगानी भित्र्याउन कठिन हुने उनको भनाइ थियो। त्यसैले सरकारले निजी क्षेत्रको वैध लगानी र त्यसबाट सिर्जित सम्पत्तिको संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राखेको उनले बताए।

थप लगानी गर्न निजी क्षेत्रलाई आग्रह

अर्थमन्त्री वाग्लेले नेपालमा लगानी गरिरहेका बहुराष्ट्रिय कम्पनीलाई आफ्ना व्यवसाय विस्तार गर्न तथा नयाँ क्षेत्रमा लगानी बढाउन आग्रह गरेका छन्।

उनले भएका उद्योगको क्षमता विस्तार गर्न, नयाँ उत्पादनमा प्रवेश गर्न, आधुनिक प्रविधि भित्र्याउन र थप रोजगारी सिर्जना गर्न निजी क्षेत्रलाई आह्वान गरे।

सरकारले निजी क्षेत्रलाई नियन्त्रण गर्नेभन्दा सहजीकरण गर्ने वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने बताउँदै उनले निजी क्षेत्रको सफलता नै मुलुकको आर्थिक सफलताको आधार भएको धारणा राखे।

नेपालको अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन उत्पादन र रोजगारी विस्तारसँगै निजी लगानीको वातावरण सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता बढिरहेका बेला अर्थमन्त्रीको पछिल्लो सक्रियतालाई निजी क्षेत्रसँगको सम्बन्ध सुधार गर्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।

चाहनुहुन्छ भने यसलाई अझ धारिलो ‘मासिक म्यागेजिन’ शैलीमा, छोटो अनुच्छेद र आकर्षक इन्ट्रोसहित पनि पुनःलेखन गर्न सक्छु।