काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मध्यावधि निर्वाचनमा आफ्नो रिपब्लिकन पार्टीले कंग्रेसका दुवै सदनको नियन्त्रण गुमाएपछि ह्वाइट हाउसको कर्मचारी प्रमुख (चिफ अफ स्टाफ) परिवर्तन गरेका छन् ।

ट्रम्पले आफ्ना लामो समयदेखिका विश्वासपात्र तथा आप्रवासन नीतिका कट्टर समर्थक स्टेफन मिलरलाई नयाँ चिफ अफ स्टाफ नियुक्त गरेका हुन् । उनले यसअघि उक्त जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएकी सुसी वाइल्सको स्थान लिनेछन् । नयाँ नियुक्ति सोमबारदेखि लागू हुने जनाइएको छ ।

ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत नियुक्तिको घोषणा गर्दै मिलरलाई आफ्ना सबैभन्दा विश्वासिला सल्लाहकारमध्ये एक बताएका छन् ।

मध्यावधि निर्वाचनमा पराजयपछि ट्रम्प प्रशासनले अब डेमोक्र्याटिक पार्टीको नियन्त्रणमा रहने प्रतिनिधिसभा र सिनेटसँग काम गर्नुपर्नेछ । साथै, प्रशासनका विभिन्न निर्णयमाथि कंग्रेसले छानबिन गर्ने तयारी गरिरहेको छ । यस्तो अवस्थामा चिफ अफ स्टाफ परिवर्तन गर्ने ट्रम्पको निर्णयलाई आगामी प्रशासनिक कार्यशैलीसँग जोडेर हेरिएको छ ।

राष्ट्रपतिको अधिकार विस्तारका पक्षधर मिलरको नियुक्तिले चुनावी पराजयपछि पनि ट्रम्पले आफ्ना नीतिगत प्राथमिकता परिवर्तन नगर्ने संकेत गरेको ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले बताएका छन् ।

‘उनी आफ्नो बाटो बदलिरहेका छैनन्,’ ती अधिकारीले रोयटर्ससँग भने । उनका अनुसार ट्रम्पले नीतिगत दिशा परिवर्तन गर्नुभन्दा आफ्ना विश्वासपात्रलाई थप जिम्मेवारी दिएका हुन् ।

यसै साता ट्रम्पले कंग्रेसमा डेमोक्र्याटहरूसँग मिलेर काम गर्न तयार रहेको बताएका थिए । तर, मिलरको नियुक्तिले आप्रवासनलगायतका विषयमा प्रशासन थप आक्रामक र टकरावपूर्ण बन्न सक्ने संकेत गरेको ह्वाइट हाउसका केही अधिकारीको भनाइ छ ।

निर्वाचनअघि नै ट्रम्प आफ्नो राजनीतिक तथा सञ्चार रणनीतिप्रति असन्तुष्ट थिए । सार्वजनिक लोकप्रियता घट्दै गएको अवस्थामा निर्वाचनमा पराजय बेहोरेपछि प्रशासन अझ आक्रामक हुनुपर्ने उनले बताएको विषयबारे जानकार एक व्यक्तिले रोयटर्सलाई बताएका छन् ।

नियुक्तिपछि मिलरले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेका छन्, ‘अब हाम्रो जिम्मेवारी पहिलेभन्दा स्पष्ट भएको छ । राष्ट्रपति र यो महान् गणतन्त्रको रक्षा गर्न आफ्नो सम्पूर्ण शक्तिका साथ लड्नेछौँ ।’

यता, प्रतिनिधिसभामा डेमोक्र्याटिक पार्टीका नयाँ सभामुख बन्ने तयारीमा रहेका हाकिम जेफ्रिजले मिलरलाई ‘लापरवाह अतिवादी’ भन्दै आलोचना गरेका छन् ।

आप्रवासन नीतिका प्रमुख योजनाकार

४१ वर्षीय मिलर ट्रम्पका लामो समयदेखिका सहयोगी हुन् । उनी ट्रम्पको पहिलो र दोस्रो कार्यकाल दुवैमा ह्वाइट हाउसमा निरन्तर काम गर्ने सीमित व्यक्तिमध्ये एक हुन् ।

ट्रम्प दोस्रोपटक राष्ट्रपति बनेपछि मिलरले वाइल्सको मातहत उपकर्मचारी प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका थिए । यद्यपि, घरेलु नीतिका अधिकांश विषयमा उनको प्रभाव औपचारिक जिम्मेवारीभन्दा निकै व्यापक रहेको बताइन्छ ।

ट्रम्प प्रशासनको कडा आप्रवासन नीतिका प्रमुख योजनाकार मानिने मिलरले दैनिक तीन हजार आप्रवासी पक्राउ गर्ने लक्ष्य अघि सारेका थिए । उक्त लक्ष्य पूरा गर्ने क्रममा अमेरिकी आप्रवासन अधिकारीहरूले देशभर छापा मार्दै आपराधिक पृष्ठभूमि नभएका र दशकौँदेखि अमेरिकामा बसोबास गर्दै आएका व्यक्तिलाई समेत पक्राउ गर्न थालेका थिए ।

तर, प्रशासनको यस्तो नीतिप्रति अमेरिकी नागरिकको समर्थन कमजोर देखिएको छ । यसै साता सार्वजनिक रोयटर्स/इप्सोस सर्वेक्षणमा ३६ प्रतिशतले मात्र प्रशासनको आप्रवासन कारबाहीलाई समर्थन गरेका थिए भने ५४ प्रतिशतले असहमति जनाएका थिए ।

प्रतिनिधिसभाको निरीक्षण तथा सरकारी सुधार समितिमा डेमोक्र्याटिक पार्टीका प्रमुख सदस्य रोबर्ट गार्सियाले मिलरको आप्रवासन नीतिमाथि छानबिन गर्ने बताएका छन् । उनले मिलरले कानुनी जवाफदेहिताका लागि तयार रहनुपर्ने टिप्पणी गरेका छन् ।

सन् २०२५ मा संघीय प्रशासनको पुनर्संरचना गर्ने ट्रम्पको अभियानमा पनि मिलरको महत्त्वपूर्ण भूमिका थियो । उक्त अभियानका क्रममा दशौँ हजार सरकारी कर्मचारी हटाइएका थिए । विश्वविद्यालय, विविधता कार्यक्रम तथा अन्य संस्थासँग प्रशासनले गरेका विवादमा पनि मिलर सक्रिय थिए ।

विदेश नीतिमा पनि ट्रम्पकै आक्रामक रणनीतिका समर्थक

घरेलु नीतिसँगै विदेश नीतिमा पनि मिलर ट्रम्पका आक्रामक कदमका समर्थक रहँदै आएका छन् । क्यारिबियन र प्रशान्त क्षेत्रमा लागुऔषध ओसारपसार गरेको आशंकामा रहेका डुंगामाथि अमेरिकी सेनाले गरेका घातक आक्रमणको उनले समर्थन गरेका थिए । ती कारबाहीको कानुनी आधारबारे भने प्रश्न उठ्दै आएको छ ।

इरानमा अमेरिका र इजरायलले गरेको आक्रमणको पनि उनले समर्थन गरेका थिए । इरानलाई कमजोर बनाउन तथा छिमेकी मुलुकमाथि खतरा उत्पन्न गर्ने क्षमता घटाउन नौसैनिक नाकाबन्दी र प्रतिबन्ध प्रभावकारी हुने उनको धारणा थियो ।

तर, इरान युद्धका कारण उत्पन्न आर्थिक असरले रिपब्लिकन पार्टीलाई निर्वाचनमा क्षति पुगेपछि पनि मिलरको धारणा परिवर्तन भएको छ वा छैन भन्ने स्पष्ट भएको छैन ।

ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा तत्कालीन उपराष्ट्रपति माइक पेन्सका कर्मचारी प्रमुख रहेका मार्क सर्टले मिलर ट्रम्पप्रति पूर्ण प्रतिबद्ध व्यक्ति भएको बताएका छन् । आप्रवासन र कंग्रेसको छानबिनजस्ता विषयमा उनी संसद्सँग भिड्नसमेत तयार हुने सर्टको भनाइ छ ।

‘यसले दलीय सहमतिमा आधारित कानुन निर्माणको अपेक्षा धेरै छ भन्ने संकेत गर्दैन,’ उनले रोयटर्ससँग भने ।

इरान युद्धलाई लिएर महाभियोगको माग सामना गरिरहेका रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले पनि मिलरको नियुक्तिको स्वागत गरेका छन् । उनले सामाजिक सञ्जालमा ‘देशभक्तहरू नियन्त्रणमा’ भन्ने सन्देश लेखेका छन् ।

वाइल्स अब ट्रम्पको राजनीतिक टोलीमा

ह्वाइट हाउसको कर्मचारी प्रमुखलाई राष्ट्रपतिको सबैभन्दा निकट र प्रभावशाली सहयोगीका रूपमा लिइन्छ । कर्मचारी प्रमुखले ह्वाइट हाउसका कर्मचारी व्यवस्थापन गर्ने, राष्ट्रपतिको कार्यतालिका मिलाउने तथा सरकारी निकाय र सांसदहरूसँग समन्वय गर्ने जिम्मेवारी सम्हाल्छन् ।

६९ वर्षीया सुसी वाइल्सले बिहीबार राति पदबाट राजीनामा दिएकी थिइन् । उनी अब ट्रम्पको राजनीतिक टोलीमा रहेर काम गर्ने ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले बताएका छन् ।

वाइल्स ह्वाइट हाउसको कर्मचारी प्रमुख बन्ने पहिलो महिला हुन् । दशकौँको राजनीतिक अनुभव भएकी उनले ट्रम्पको अव्यवस्थित कार्यशैलीलाई अनुशासित बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको मानिन्छ ।

ट्रम्पका नीतिलाई विरलै चुनौती दिने भए पनि ह्वाइट हाउसको दैनिक कामकाज व्यवस्थित राख्ने र राष्ट्रपतिलाई आवश्यक सल्लाह दिने व्यक्तिका रूपमा उनी परिचित थिइन् । प्रारम्भिक चरणको स्तन क्यान्सरको उपचार गराइरहेका बेला पनि उनले आफ्नो जिम्मेवारी निरन्तर सम्हालेकी थिइन् ।

वाइल्सको बहिर्गमनसँगै ट्रम्पलाई अब कसले संयमित सल्लाह दिने भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ । ट्रम्पको पहिलो कार्यकाल (सन् २०१७–२०२१) मा चार जना कर्मचारी प्रमुख फेरिएका थिए । अप्रत्याशित निर्णय गर्ने राष्ट्रपतिलाई नियन्त्रणमा राख्न नसकेको भन्दै त्यसबेला कर्मचारी प्रमुखहरूको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठ्ने गरेको थियो ।

मध्यावधि निर्वाचनमा पराजयपछि मिलरलाई ह्वाइट हाउसको कर्मचारी प्रमुख बनाउने ट्रम्पको निर्णयले प्रशासनले नीतिगत दिशा परिवर्तन गर्नुभन्दा आफ्ना पुरानै प्राथमिकतालाई थप आक्रामक रूपमा अघि बढाउन खोजेको संकेत गरेको छ ।